ปัญหาและแนวทางแก้ปัญหาเชิงมโนทัศน์ ในยมกวรรคแห่งอรรถกถาธรรมบท

อภิญวัฒน์ โพธิ์สาน

Abstract


            บทความนี้ เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัย เรื่อง “การศึกษาวิเคราะห์แนวคิดคู่ตรงข้ามในยมกวรรคแห่งอรรถกถาธรรมบท” มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและแนวทางแก้ปัญหาเชิงมโนทัศน์ในยมกวรรคแห่งอรรถกถาธรรมบท เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้การรวบรวมข้อมูลจากเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องและวิเคราะห์ตีความข้อมูลในยมกวรรคแห่งอรรถกถาธรรมบทจำนวน 14 เรื่อง และนำเสนอข้อมูลในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์

           ผลการวิจัยพบว่า ปัญหาเชิงมโนทัศน์ คือข้อหรือเรื่องที่ขัดข้องและต้องพิจารณาแก้ไขในชีวิตของผู้คน ทั้งชาวบ้านและนักบวช ที่เป็นอยู่-เป็นไปในสังคมขาวบ้านและสังคมสงฆ์ การแก้ปัญหาอาจทำด้วยตนเองหรือมีคนอื่นที่เป็นกัลยาณมิตรมาช่วยแก้ปัญหาให้ ปัญหาตามที่ปรากฏในยมกวรรคแห่งอรรถกถาธรรมบท จัดแบ่งกลุ่มได้เป็น1) ปัญหาชีวิตส่วนตัว 2) ปัญหาชีวิตที่เนื่องมาแต่ครอบครัว และ 3) ปัญหาชีวิตที่เนื่องมาแต่สังคมของตน โดยปัญหาชีวิตที่เกิดนั้นๆ มีตัณหามานะ ทิฏฐิ เป็นปัจจัยภายในบุคคลที่เป็นตัวการในการก่อให้เกิดปัญหาขึ้น จนจัดเป็นปัญหาตามรากฐานเกิดได้ 4 ประเภทในเชิงมโนทัศน์ คือ
1) ปัญหาที่มาจากคำถาม 2) ปัญหาที่มาจากสถานการณ์ 3) ปัญหาที่มาจากแนวโน้ม และ
4) ปัญหาที่มาจากการแก้ปัญหา ปัญหาทุกปัญหาที่เกิดขึ้นในเชิงมโนทัศน์ เป็นปัญหาที่สามารถแก้ไขหรือหาแนวทางแก้ไขได้ ตามกระบวนการคิดและปฏิบัติตามหลักการแก้ปัญหาแนวอริยสัจ 4 พระพุทธเจ้าทรงแก้ปัญหาการจองเวรต่อกันมาหลายชาติระหว่างกาลียักษิณีกับกุลธิดาในเมืองสาวัตถีได้ โดยทรงปฏิบัติตามแนวทางแก้ปัญหาตามคู่ตรงข้ามแห่งทุกข์กับสมุทัยและนิโรธกับมรรค

 

              This article, as part of the research work entitled “an analytical study of concepts of opposite pairs in the Pairs Chapter of Dhammapadacommentary”,aims to study conceptual problems and problem-solving paths in the Pair Chapter of Dhammapada Commentary. The research is the qualitative work that uses the methods of gathering the data from the related documentaries and research works and analyzing and interpreting the data from the fourteen stories in the Pair Chapter of Dhammapada Commentary, and then presenting the data in the form of analytical description.

              The results of research have been found that the problems in concept arepoints or things that are concerned and have to consider to solve in the life of persons, both householders and monks, who live –are possible in the society of householders and the society of monks. Problem-solving may be made by oneself or by other person who is a good friend, coming and helping solving the problem. The problems as appeared in the Pair Chapter of Dhammapada Commentary may be grouped as 1) individual lifeproblems, 2) life problems concerning to the family and 3) life problems concerning to the society of individual. The life problems that occurred have craving (tanha), egotism (mana)andthought(ditthi)as individual’s inner factors to be the important causesin creating the problems, leading to the specification as the four types of problems from the base root of happening, i.e., 1) problems coming from the question, 2) problems coming from the situation, 3) problems coming from tendency and 4) problems coming from the problem-solving. The happened problems in concept are those that can be solved or thought to seek and find the methods leading to problem-solvingby the process of thought and practice according to the four-noble-truths principle of problem-solving. The Buddha solved the problem of retribution to each other in many incantationsbetweenKaliyakkhini and kuladhita in Savatthicityby making a practice along paths leading to problem-solving according to the opposite pairs of suffering (dukkha) and the cause of suffering (samudaya) and of the cessation of suffering (nirodha) and the paths leading to the cessation of suffering (magga).

 


Keywords


ปัญหาเชิงมโนทัศน์; แนวทางแก้ปัญหาเชิงมโนทัศน์; ยมกวรรค; อรรถกถาธรรมบท / Conceptual Problems; Conceptual Problem-Solving Paths; Pair Chapter; Dhammapada Commentary

Full Text:

PDF

References


ApinyawatPhosan. (2009). Happiness: Human life, happiness. (4thed.).

Mahasarakham:Apichart Printing.

Daniel Theyagu. (2017). Type of problem.Online.Retrieved October 23,

From: http://th.wikipedia.org/wiki/ปัญหา

Phrabuddhakosachan.(1998). Dhammapathatthakathā (PathamoPhako).

(21st ed.). Bangkok:Mahamakut Buddhist College.

PhraDhammapidok (P.A. Payutto). (2003). Buddhamma : Update and

expand the fair. (10th ed.). Bangkok:Buddhamma Foundation.

PhraMahaHansaThumMaha So (Nithiboonyakorn).(2010). Integration of

cognitive development for life and society.Bangkok: Thai daily

printing.

Pin Mutukan. (1999). Solving Strategies for Suffering.Bangkok:

Sangsanbook.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/jmcukk
http://www.jg-mcukk.com
E-mail : journalmcukk@gmail.com