การวิเคราะห์แนวคิดเรื่องขันธ์ 5 ในเชิงอภิปรัชญา

พระมหาไพฑูรย์ สิริธมฺโม (ชัยกุง), ปัญญา ศาสตรา, พระครูภาวนา โพธิคุณ, จรัส ลีกา, หอมหวล บัวระภา

Abstract


       การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ1) เพื่อศึกษาปัญหาอภิปรัชญาในพุทธปรัชญาเถรวาท2) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องขันธ์ 5 ในพุทธปรัชญาเถรวาท3) เพื่อวิเคราะห์แนวคิดเรื่องขันธ์ 5 ในพุทธปรัชญาเถรวาทการวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีวิเคราะห์เชิงพรรณนา

       ผลการวิจัยพบว่า

       1.ขันธ์ 5 หมายถึง การรวมส่วนประกอบของกระบวนการชีวิต ประกอบด้วย รูป (กาย) เวทนา (ความรู้สึก) สัญญา (ความจำ) สังขาร (สิ่งปรุงแต่ง) วิญญาณ (ความรู้แจ้ง) หรือเรียกอีกอย่างว่ารูปและนาม (กายกับจิต) เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นและมีการทำงานร่วมกันไม่อาจแยกออกจากกัน

       2. อภิปรัชญาในพุทธปรัชญา เป็นการแสดงถึงความจริงของสรรพสิ่งตามที่มันเป็นสิ่งทั้งปวง ไม่ว่าจะเป็นคนสัตว์หรือสิ่งของ เป็นรูปธรรมหรือนามธรรม เป็นเรื่องทางวัตถุหรือเป็นเรื่องจิตใจ ทั้งหมดล้วนเป็นไปตามหลักธรรมดาแห่งเหตุปัจจัย

       3. พุทธปรัชญาเป็นทฤษฎีความเป็นจริงแบบวิภัชชวาทคือทฤษฎีความเป็นจริงที่ว่าด้วยการกล่าวจำแนกแยกแยะ ความจริงในพุทธปรัชญาจัดเป็นสัจนิยม (Realism) ที่ถือว่าโลกทางกายภาพนอกตัวเรามีอยู่จริงและมีความเป็นจริงในตัว ไม่ขึ้นกับความคิด ความเห็น หรือความรู้ของมนุษย์ เรื่องของขันธ์ 5 ไม่ใช่เป็นเพียงการทำความเข้าใจในปัญหาทางอภิปรัชญาเท่านั้น แต่ยังเป็นการทำความเข้าใจในความจริงของชีวิต การเข้าถึงหลักความจริงในพระพุทธศาสนา (นิพพาน) สามารถเข้าได้ด้วยการปฏิบัติตนให้พ้นจากกิเลส


Keywords


ขันธ์ 5; อภิปรัชญา

Full Text:

PDF

References


Adisak Thongbun. (2003). Metaphysics Guide. (4th ed.). Bangkok: Royal

Institute.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tripitaka : Thai

Version. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Press.

Phrakhanthasārāphiwong. (2009). Aphidhammatthasangkhaha and

Pramatthathīpnī. Bangkok: Prayoonsanthai Printing.

PhraMaha Pisut Jinnowo (Paniram). (2011). The study of the relationship

between the monarchy and the 5 in the development of meditation.

Philosophy thesis. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidya

laya University.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/jmcukk
http://www.jg-mcukk.com
E-mail : journalmcukk@gmail.com