พระพุทธศาสนาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว : ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และความสัมพันธ์ทางสังคม

PhraSophonphatthanabundit Hadpakdee,Assoc.Prof.Dr., Dr. Uthai Woramethisrisakul

Abstract


บทคัดย่อ

           การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 2. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ทางสังคมและวัฒนธรรมของพระพุทธศาสนาที่มีต่อประชาชนในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 3. เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มและทิศทางด้านพระพุทธศาสนากับการพัฒนาสังคมและวัฒนธรรมในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม และจากการสังเกตยังไม่เป็นทางการ แล้วทำการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา สรุปผลได้ดังนี้

1. พุทธศาสนาได้เข้ามาสู่อาณาจักรล้านช้างในยุคนี้ของพระนางแก้วยอดฟ้าพระมเหสีผู้ทรงเคยนับถือพุทธศาสนามาก่อน เมื่อครั้งอยู่ในเมืองขอมทรงเห็นประชาชนลาวนับถือผีสางเทวดา และฆ่าสัตว์บูชา จึงได้ทูลขอให้พระเจ้าฟ้างุ้มไปอัญเชิญพระพุทธศาสนามาเผยแผ่ในอาณาจักรล้านชัาง พระพุทธศาสนาจึงได้เผยแผ่มาสู่ประเทศลาวเป็นครั้งแรก และได้รับการอุปถัมภ์อย่างดีจากพระเจ้าฟ้างุ้ม ต่อมาพระพุทธศาสนาในยุคของพระเจ้าเชษฐาธิราช นับว่ามีความเจริญสูงสุด พระพุทธศาสนาเป็นรากฐานของวัฒนธรรมประเพณี ความคิด ความเชื่อ ของประชาชนลาว พิธีกรรมและวันสำคัญ เช่น ประเพณีทำบุญธาตุหลวง

2. ประเด็นความสัมพันธ์ทางสังคมและวัฒนธรรมของพระพุทธศาสนาที่มีต่อประชาชนในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวถือว่ามีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตตลอดทั้งปีเช่นเดียวกับชาวอีสานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย โดยมีการยึดเอาจารีตประเพณีที่เรียกว่า ฮีตสิบสอง คลองสิบสี่ พุทธศาสนาเปรียบเสมือน "ธรรมนูญชีวิต" ที่เสริมสร้างความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมของประชาชนลาวที่เกื้อหนุนให้ประชาชนลาวมีความมั่นคงต่อการดำรงชีวิต  

3. หลังจากประเทศลาวได้มีการเปลี่ยนการปกครอง ทำให้คณะสงฆ์ลาวได้ปรับเปลี่ยนวิธีทางในการบริหารคณะสงฆ์ให้เข้ากับยุคสมัยใหม่ คณะสงฆ์ลาวจึงได้ร่วมมือกับต่างประเทศเกี่ยวกับการส่งพระสงฆ์ออกไปศึกษาเมื่อจบการศึกษา พระสงฆ์เหล่านี้กลับมาพัฒนาประเทศ จัดตั้งมหาวิทยาลัยสงฆ์ขึ้นอีกหลายแห่งในประเทศลาวส่งเสริมให้ ประชาชน เยาวชน เข้าร่วมปฏิบัติธรรมกรรมฐาน ฝึกอบรมศีลธรรมให้แก่เยาวชน จัดโครงการบวชเณรภาคฤดูร้อน/ธรรมสัญจรและจัดให้มีการแสดงธรรมในวันสำคัญต่างๆ ถือได้ว่าแนวโน้มพระพุทธศาสนาในประเทศลาวมีความเจริญขึ้นไปตามลำดับ

             ๑. พุทธศาสนาได้เข้ามาสู่อาณาจักรล้านช้างในยุคนี้ของพระนางแก้วยอดฟ้าพระมเหสีผู้ทรงเคยนับถือพุทธศาสนามาก่อน เมื่อครั้งอยู่ในเมืองขอมทรงเห็นประชาชนลาวนับถือผีสางเทวดา และฆ่าสัตว์บูชา จึงได้ทูลขอให้พระเจ้าฟ้างุ้มไปอัญเชิญพระพุทธศาสนามาเผยแผ่ในอาณาจักรล้านชัาง พระพุทธศาสนาจึงได้เผยแผ่มาสู่ประเทศลาวเป็นครั้งแรก และได้รับการอุปถัมภ์อย่างดีจากพระเจ้าฟ้างุ้ม ต่อมาพระพุทธศาสนาในยุคของพระเจ้าเชษฐาธิราช นับว่ามีความเจริญสูงสุด พระพุทธศาสนาเป็นรากฐานของวัฒนธรรมประเพณี ความคิด ความเชื่อของประชาชนลาว พิธีกรรมและวันสำคัญ เช่น ประเพณีทำบุญธาตุหลวง

             ๒. ประเด็นความสัมพันธ์ทางสังคมและวัฒนธรรมของพระพุทธศาสนาที่มีต่อประชาชนในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวถือว่ามีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตตลอดทั้งปีเช่นเดียวกับชาวอีสานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย โดยมีการยึดเอาจารีตประเพณีที่เรียกว่า ฮีตสิบสอง คลองสิบสี่ พุทธศาสนาเปรียบเสมือน "ธรรมนูญชีวิต" ที่เสริมสร้างความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมของประชาชนลาวที่เกื้อหนุนให้ประชาชนลาวมีความมั่นคงต่อการดำรงชีวิต     

             ๓. หลังจากประเทศลาวได้มีการเปลี่ยนการปกครอง ทำให้คณะสงฆ์ลาวได้ปรับเปลี่ยนวิธีทางในการบริหารคณะสงฆ์ให้เข้ากับยุคสมัยใหม่ คณะสงฆ์ลาวจึงได้ร่วมมือกับต่างประเทศเกี่ยวกับการส่งพระสงฆ์ออกไปศึกษา เมื่อจบการศึกษา พระสงฆ์เหล่านี้กลับมาพัฒนาประเทศ จัดตั้งมหาวิทยาลัยสงฆ์ขึ้นอีกหลายแห่งในประเทศลาว ส่งเสริมให้ ประชาชน เยาวชน เข้าร่วมปฏิบัติธรรมกรรมฐาน ฝึกอบรมศีลธรรมให้แก่เยาวชน จัดโครงการบวชเณรภาคฤดูร้อน/ธรรมสัญจร และจัดให้มีการแสดงธรรมในวันสำคัญต่างๆ ถือได้ว่าแนวโน้มพระพุทธสาสนาในประเทศลาวมีความเจริญขึ้นไปตามลำดับ

ABSTRACT

          The purposes of this research were; (1) to study the history of Lao People’s Democratic Republic of Laos (2) to study the relationship of society and culture of Buddhism towards people of Lao People’s Democratic Republic of Laos and to analyze the tendency and Buddhist direction with development of society and culture in Lao People’s Democratic Republic of Laos. This research is a qualitative research, studying on document, interview, group conversation, and unofficial observation, then, analyzing on those contents. The result is found that;

1. The Lao Country was regarded as the country with the social, cultural, religious and linguistic relationship constantly in the past and the present, Buddhism came in the Lanchang Kingdom. In this period of PhranangKaewyodfa, the Queen, who used to believe in Buddhism when she lived in Khom City, she saw Lao people believing in ghosts and deities and killing animals for worship and she requested Phra Chao Fa-Ngum to bring Buddhism for dispersion in the Kingdom of Lanchang. Buddhism was propagated in Lao Country in the first time and to have good support from Phra Chao Fa-Ngum. In the period of PhraChaichetthathiraj, it was the highest progress, because he built a lot of the important temples. In Vientien, there were about 120 temples and he built up the temple of Emerald Buddha that was the place for the Emerald Buddha, that is, it was brought from Chaingmai. In this period, A plenty of literatures was written consisting of Sang-Sinchai, KaraketPhraLak and Phra Ram etc. Buddhism established security in Laos’ society. Buddhism was the foundation of customs and traditions, ideals and beliefs of Lao People, rituals and significant days such as merit-making festival of PhraDhatuLuang. In addition, the Orders of Sangha assisted the community in the aspect of advices and social assistance of 4 factors for people. the temple was the center of folks’ and officials’ meeting etc.

2. While the aspects of the social and cultural relationship of Buddhism towards people in the Lao People’s Democratic Republic of Laos (PDR) were regarded as a relative with the way of life through the yea in the same way as E-San people in the Northeastern Part of Thailand by holding the tradition called Heet Sib-song and Klong-Sibsi by aiming at denoting the merit to the former people in order to give the gratefulness of the nature. The secret power will bless people to be happy and face the advancement. Buddhism is the social and cultural foundation of Laos by the Sangha established the temple as the center of the community. Buddhism is the same with “the Life Constitution” that builds up the cultural relationship of Lao people and enhances people to carry on their lives.

3. The tendency of relation and co-operation in the aspect of Buddhism and culture of Lao people was changed after the Lao country changed the government. The Lao Shangha has changed the method in administration of the Order of Sangha in order to comply with the modern period. In dispersion of Buddhism, Lao Sangha co-operated with the foreign country by sending Buddhist monks to study and when they completed their education, they came back to develop the country by permission of the President of the Middle Center of Buddhist Relation Organization of Laos including establishment of a lot of Buddhist colleges in Lao country, At the present, Lao Sangha has various projects that are carrying on, that is, to enhance people and the youths to participate in practicing Kammatthana, building up the schools to train morality to the youths, to set up the projects to ordinate the novices in the hot season, to set up the project for propagation of Dhamma, and to set up the session of delivering Dhamma in the Buddhist diversity of important days. It is regarded that the tendency of Buddhism in Lao country has been developed constantly.

 

 


Keywords


ความสัมพันธ์; พระพุทธศาสนา; วัฒนธรรม; Buddhism; Cultural; Relations

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
โทรศัพท์ 0-4328-3546-7 (ต่อ 116)
โทรสาร 0-4328-3399
โทรศัพท์ 088-578-1671
โทรศัพท์ 088-506-2335
e-mail : phimoldhamma@hotmail.com
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/kkjn
http://www.journal-phimoldhamma.com