การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้วยหลักจิตภาวนาในพระพุทธศาสนา

พระมหานิพนธ์ มหาธมฺมรกฺขิโต

Abstract


การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ๑)เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีรูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้วยหลักจิตภาวนาในพระพุทธศาสนา ๒)เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้วยหลักจิตภาวนาในพระพุทธศาสนา และ ๓)เพื่อศึกษาผลการพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้วยหลักจิตภาวนาในพระพุทธศาสนา  ประชากรที่ศึกษา คือ กลุ่มผู้สูงอายุ ที่มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป  โดยเลือกแบบเจาะจง  จำนวน ๓๗ คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามก่อนและหลังการอบรม  และชุดฝึกอบรมรูปแบบจิตภาวนาในพระพุทธศาสนา สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  และการทดสอบค่าที (t-test)

            ผลการวิจัย พบว่า

            ๑. แนวคิดทฤษฎีการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในทางพระพุทธศาสนา จะเน้นกระบวนการพัฒนาจิตด้วยหลักสมถะและวิปัสสนาเพราะเมื่อจิตพัฒนาดีแล้ว กาย ปัญญาและสังคมก็พัฒนาตามไปด้วย

            ๒. รูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้วยหลักจิตภาวนาในทางพระพุทธศาสนา คือการนำหลักจิตภาวนาที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ เช่น อานาปานสติ เมตตาภาวนา สมาธิแนวเคลื่อนไหว มรณัสสติ เป็นต้นมาบูรณาการกับศาสตร์สมัยใหม่นำมาจัดเป็นกิจกรรมฝึกอบรมตามกรอบเวลาที่เหมาะสม จะเป็นการช่วยดูแลสุขภาพผู้สูงอายุให้เจริญใน ๔ ด้านคือ กาย จิต สังคมและปัญญา

            ๓. ผลจากการทดลอง พบว่า ก่อนการอบรม โดยภาพรวม ผู้สูงอายุดูแลสุขภาพอยู่ในระดับปานกลาง  เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านปัญญา เจริญอยู่ในระดับมาก ส่วนด้านสังคม ด้านจิตใจ  และด้านกาย  อยู่ในระดับปานกลาง แต่หลังการอบรม โดยภาพรวม ผู้สูงอายุดูแลสุขภาพอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านสังคม  ด้านปัญญา และด้านจิตใจ อยู่ในระดับมาก ส่วนด้านร่างกาย อยู่ในระดับปานกลาง มีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกันที่ระดับ .๐๕

 

Model development of orderly’s health care By Cittabhavana

Principles in Buddhism

This research aims were 1) to study the concepts and theories of health care for the elderly by meditation practice 2) to develop a model of health care for the elderly aged by meditation practice in Buddhism 3) to study effect of creating a model health care for the elderly aged meditation practice in Buddhism . The populations in this research were the elderly aged group over 60 years old aged. There were 37 persons selected by purposive sampling. 5 experts were examined the research tools. The tools to be used for this research were the questionnaire pre-test post-test and the set of training meditation practice in Buddhism. The statistics used in data analysis were percentage mean standard deviation and t-test.

               The results of study were found that

            1) The concepts and theories of health care for the elderly by meditation practice in Buddhism emphasized on the mind process development by tranquility and insight development. After good mind tinning the body wisdom and society are also good. Itswere holistic health care.

            2) A model of health care for the elderly by meditation practice in Buddhism i.e. application suitable Cittabhavanã for the elderly by Ãnãpãnasati, Mettãbhavanã, moving meditation, mindfulness of death etc. for integration with modern sciences and brought it for training in accordance with suitable time. It what helpful to health care for the elderly aged in the 4 aspects i.e. body mind society and wisdom.

               3) The result from semi-conduct found that pre-training as a whole the elderly took the health care at the moderate when considering each aspect found that wisdom aspect at the much level, but social mind and body aspects were at the moderate. Post-training as a whole the elderly took the health care at the much level when considering each aspect found that social wisdom and mind aspects were at the much level but body at the moderate level was comparative statistically significant at level .05


Keywords


การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ; หลักจิตภาวนา; Orderly’s health care; Meditation Principles

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
โทรศัพท์ 0-4328-3546-7 (ต่อ 116)
โทรสาร 0-4328-3399
โทรศัพท์ 088-578-1671
โทรศัพท์ 088-506-2335
e-mail : phimoldhamma@hotmail.com
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/kkjn
http://www.journal-phimoldhamma.com