ศึกษาความเชื่อเกี่ยวกับการบวชในพระพุทธศาสนาเถรวาท : ศึกษาเฉพาะกรณีจังหวัดพัทลุง

พระครูวุฒิ สาครธรรม, พระปลัดปรีชา ปิยาจาโร

Abstract


วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการบวชในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาความเชื่อเกี่ยวกับการบวชในสังคมไทยปัจจุบัน 3) เพื่อศึกษาความเชื่อเกี่ยวกับการบวชในพระพุทธศาสนาจังหวัดพัทลุง โดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการศึกษาข้อมูล เอกสารและการสัมภาษณ์ประกอบตามขอบเขตของการวิจัยที่กำหนดไว้ ทั้งข้อมูลปฐมภูมิ ได้แก่พระไตรปิฎก ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ข้อมูลทุติยภูมิ เอกสารวิชาการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 16 รูป/คน ผลการวิจัยพบว่า

               1) แนวคิดเรื่องการบวชในพระพุทธศาสนาเถรวาท พบว่า 1. การบวช คือ การออกจากเรือน เป็นผู้ไม่มีเรือน มีชีวิตเป็นอิสระไม่ถูกครอบงำจากสิ่งต่างๆ หลุดพ้นจากการถูกกักขังอยู่ในภพ ในชาติ ทำพระนิพพานให้แจ้ง เพื่อรื้อตนออกจากทุกข์ทั้งปวง 2. การบวชมีประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขของพหูชน 3. การบวช คือ การทำชีวิตให้ดำเนินไปอย่างมีเป้าหมาย 4. การบวช คือ การประพฤติปฏิบัติในพระธรรมวินัยของพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงธรรมและบัญญัติพระวินัย เพื่อเป็นแบบแห่งการประพฤติพรหมจรรย์ 5. การบวช คือ การได้สนองงานของพระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์นั้น ได้ร่วมกันเผยแผ่ธรรมในพระพุทธศาสนาให้ปรากฏต่อทั้งประชาชนในชมพูทวีปตั้งแต่ต้นพุทธกาลและต่อโลกในเวลาต่อมา

               2) ความเชื่อเกี่ยวการบวชในสังคมไทยในปัจจุบัน พบว่า การบวชเป็นการปลุกฝัง        บ่มเพาะ หล่อหลอมคุณธรรม ความรับผิดชอบของกุลบุตรทั้งต่อตนเองและต่อส่วนรวม การบวช ได้ชื่อว่าเป็นการสร้างคนดีแล้วคืนคนดีนั้นกลับสู่สังคม ทั้งมีประโยชน์ต่อสังคมแบบชนบท พระภิกษุเป็นผู้นำชุมชนสู่ความเจริญ เนื่องจากความสัมพันธ์ระหว่างพระกับญาติโยมยังอยู่ในสภาพดี การบวชเป็นโอกาสได้ศึกษาหลักธรรมในพระพุทธศาสนา เพื่อนำข้อธรรมมาบอกเล่า อธิบายให้ญาติโยมได้เข้าใจ ได้ปฏิบัติตนอย่างสอดคล้องกับฐานะและภาวะต่างๆ

               3) ความเชื่อเรื่องการบวชในพระพุทธศาสนาของชาวจังหวัดพัทลุง พบว่า ชาวพัทลุงเชื่อในสิ่งศักดิ์สิทธิ์, เชื่อในวิญญาณบรรพชนและเชื่อในฤกษ์ยามกับทั้งได้นำหลักธรรมมาปฏิบัติอย่างผสม

 กลมกลืนกับสังคมเกษตรกรรม ในอดีตกุลบุตรชาวพัทลุงสอบได้เปรียญธรรมเก้าประโยคด้วยวิธีสอบปากเปล่าต่อหน้าพระพักตร์พระเจ้าแผ่นดินภายในวันเดียวและได้กล่าวกลอนสดเป็นภาษาบาลีถวายพระพรแด่พระเจ้าแผ่นดินที่เรียกว่า “คำถวายอดิเรก” ซึ่งปรากฏอยู่จวบปัจจุบัน เป็นการยืนยันให้เห็นว่ากุลบุตรชาวพัทลุงมีเป้าหมายของการบวชที่ชัดเจนมาโดยตลอด กระทั่งมาถึงก่อนหน้า พ.ศ. 2489 การบวชนาคได้คลาดเคลื่อนไปจากเป้าหมายเดิม ทางคณะสงฆ์ได้จัดการกับปัญหานี้ โดยวิธีการออกกฏกติกาสงฆ์ห้ามพระอุปัชฌาย์บวชกุลบุตรที่มีการเลี้ยงสุราเมรัยและฆ่าโคกระบือในงานบวชนาคโดยเด็ดขาด กฎกติกาสงฆ์ฉบับนี้มีผลดีต่อการบวชนาคในเขตจังหวัดพัทลุงจวบปัจจุบัน ทั้งนี้ เพื่อให้การบวชนาคได้เป็นไปตามเป้าหมายของการบวช นั้นเอง


Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


วารสาร มหาจุฬานาครทรรศน์ 

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช 
๓/๓ หมู่ที่ ๕ ตำบลมะม่วงสองต้น อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ๘๐๐๐๐ 

โทร. ๐๗๕-๓๔๐๐๔๒, ๐๘๖-๔๓๔๕๙๐๓

e-mail. tak.punyada@gmail.com

www.jmndnst.com