พระอินทร์ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท

มนตรี สิระโรจนานันท์

Abstract


บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาถึงเหตุผลของการมีปรากฏเรื่องราวเกี่ยวกับพระอินทร์
ในคัมภีร์ของพระพุทธศาสนาที่มีอยู่เป็นจ􀄞ำนวนมากทั้งในพระไตรปิฎกและอรรถกถา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร ผลการวิจัยพบว่า การมีเรื่องราวของพระอินทร์ปรากฏอยู่มากในคัมภีร์ของพระพุทธาสนานั้นเป็นเพราะศาสนาพราหมณ์โดยเฉพาะในยุคพระเวทให้ความส􀄞ำคัญกับพระอินทร์เป็นอย่างมาก มีบทสวดสรรเสริญบูชาพระอินทร์โดยเฉพาะ ผู้ที่เป็นพระอินทร์ได้ตามทัศนะของศาสนาพราหมณ์นั้นจะต้องเป็นกษัตริย์ที่กระท􀄞ำพิธีบูชายัญที่เรียกว่าอัศวเมธ มีการก่อสงครามและฆ่าม้าและสัตว์อื่นๆ เป็นจ􀄞ำนวนมากเพื่อบูชายัญ พระพุทธศาสนาได้ปรับเปลี่ยนแนวคิดความเชื่อเรื่องพระอินทร์เสียใหม่ โดยอธิบายว่า ผู้ที่จะเป็นพระอินทร์ได้จะต้องกระท􀄞ำความดีด้วยการบ􀄞ำเพ็ญสาธารณะประโยชน์และปฏิบัติตามวัตตบท ๗ ประการ เป็นผู้มีจิตใจเมตตา อ่อนน้อมถ่อมตน พร้อมทั้งปรับบทบาทของพระอินทร์ให้มีพฤติกรรมที่สอดคล้องกับหลักค􀄞ำสอนในพระพุทธศาสนา พระอินทร์ตามที่ปรากฏในคัมภีร์จึงมีบทบาทเป็นผู้สนใจ
ในธรรม เป็นเทพเจ้าที่มีภูมิธรรมความรู้ในหลักค􀄞ำสอน พร้อมทั้งคอยให้ความช่วยเหลือพระพุทธเจ้าและพระพุทธสาวกในด้านต่างๆ การกล่าวถึงพระอินทร์ตามที่ปรากฏในคัมภีร์ของพระพุทธศาสนานั้น สะท้อนถึงความเชื่อของสังคมในยุคสมัยนั้นที่มีอิทธิพลต่อค􀄞ำสอนในพระพุทธศาสนา ที่พระพุทธเจ้าและพระสาวกมิอาจหลีกเลี่ยงที่จะไม่กล่าวถึงได้ ดังนั้น เรื่องพระอินทร์ในคัมภีร์ของพระพุทธศาสนานี้ จึงเป็นภาพสะท้อนให้เห็นถึงการปรับเปลี่ยนความเชื่อเกี่ยวกับพระอินทร์จากแนวคิดของพราหมณ์ให้เป็นพระอินทร์ที่สอดคล้องกับหลักค􀄞ำสอนในพระพุทธศาสนา


Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


กองวิชาการ สำนักงานอธิการบดี 

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
๗๙ หมู่ ๑ ห้อง ๓๐๕ สำนักงานอธิการบดี
ต.ลำไทร อ.วังน้อย จ.พระนครศรีอยุธยา ๑๓๑๗๐
โทร. ๐๓๕-๒๔๘-๐๑๓ ต่อ ๘๗๖๗
http://jma.mcu.ac.th