ปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี ตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่

Phupan kaewughak

Abstract


บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี ตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ ๒) เพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี ตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ ๓) เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี ตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ และ           ๔) เพื่อศึกษาองค์ประกอบของปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี ตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) ประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ ประชาชนบ้านทุ่งศรี ตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ จำนวน ๒๗๗ คน ซึ่งใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น (Stratified Random Sampling) และกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ    ทาโร่ ยามาเน่  (Taro Yamane) ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน ๑๖๔ คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติสำหรับการวิจัยทางสังคมศาสตร์ สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และข้อมูลจากการสัมภาษณ์ โดยผู้วิจัยทำการจัดกลุ่มข้อมูล สาระสำคัญของประเด็นที่สัมภาษณ์จากนั้นทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา

 

ผลการวิจัยพบว่า

          ๑) ประชาชนส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง จำนวน ๙๕ คน คิดเป็นร้อยละ ๕๗.๙๐ มีอายุ ๕๕ ปีขึ้นไป จำนวน ๗๔ คน คิดเป็นร้อยละ ๔๕.๑๐ มีการศึกษาระดับประถมศึกษา (ป.๖) จำนวน ๓๖ คน คิดเป็นร้อยละ ๒๒.๐๐ มีอาชีพทำนา จำนวน ๔๑ คน คิดเป็นร้อยละ ๒๕.๐๐ และมีรายได้ต่ำกว่า ๕๐,๐๐๐ บาท/ต่อปี จำนวน ๑๐๐ คน คิดเป็นร้อยละ ๖๑.๐๐

          ๒) ผลการวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับระดับความคิดเห็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี ตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ พบว่าประชาชนในหมู่บ้านทุ่งศรี ตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ มีความคิดเห็นต่อปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี  ตำบลทุ่งศรี  อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด   (= ๔.๕๘) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการเก็บรวบรวมขยะ อยู่ในระดับมาก ด้านการทิ้งขยะ ด้านการกำจัดขยะ และด้านการนำขยะกลับมาใช้ใหม่ อยู่ในระดับมากที่สุดเกือบทุกด้าน

          ๓) ปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะ พบว่า คนนอกพื้นที่ทิ้งขยะไม่เป็นจุด ขยะอันตรายและขยะมีพิษจัดเก็บไว้ที่เดียวกัน ไม่มีที่ทิ้งขยะสาธารณะ ซึ่งขยะมีพิษทางเจ้าหน้าที่เทศบาลควรเก็บเป็นประจำทุกอาทิตย์และควรจัดทำที่ทิ้งขยะไว้อย่างชัดเจนเพื่อให้สามารถจัดเก็บขยะได้อย่างถูกสุขลักษณะ ทั้งนี้ยังขาดวิทยากรในการแนะนำให้นำวัสดุมาเพิ่มมูลค่าและคนในชุมชนและคนในพื้นที่ยังไม่เห็นความจำเป็นของการนำมากลับมาใช้ใหม่ ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี ควรเพิ่มจุดทิ้งขยะและแยกขยะอันตรายและขยะมีพิษออกเป็นประเภท การให้ความรู้และประชาสัมพันธ์กับคนในชุมชนในเรื่องขยะและทำป้ายเตือนสติเพื่อไม่ให้คนในชุมชนนำขยะเข้ามาในหมู่บ้าน ตลอดจนควรมีวิทยากรแนะนำแนวทางและความรู้ใหม่ๆ ในการประดิษฐ์ขยะที่นำกลับมาใช้ใหม่ การรวมกลุ่มประดิษฐ์ขยะเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่อหมู่บ้านและสามารถนำไปจำหน่ายได้

          ๔) ผลการวิเคราะห์แนวทางในการจัดการขยะแบบสุขภาวะ พบว่า มีการเก็บรวบรวมขยะไว้ ณ จุดใดจุดหนึ่งหรือภาชนะอย่างใดอย่างหนึ่งภายในชุมชนหรือหมู่บ้าน สำหรับขยะอินทรีย์และเศษขยะในครัวเรือนเอาไปทำปุ๋ยหมักที่โรงปุ๋ยหมักระบบเติมอากาศของหมู่บ้านทำให้มีรายได้เพิ่มจากการจำหน่ายปุ๋ยหมัก การกำจัดขยะนั้นประชาชนบ้านทุ่งศรีมีการใช้หลัก ๓ R เข้าสู่ระบบ ๕ ส. ลดรายจ่ายโดยการนำเศษใบไม้ เศษวัสดุจากการทำนา ทำไร่ก็กำจัดโดยการทำเป็นปุ๋ยหมักแล้วนำไปใช้แทนปุ๋ยเคมี ส่วนปุ๋ยหมักที่เหลือจากการใช้ก็สามารถนำไปขายสร้างรายได้ให้กับชุมชน ส่วนขยะสดที่เน่าสลายได้มีการทำเป็นคอกขยะไว้เพื่อให้ย่อยสลายเป็นปุ๋ยนำไปใส่แปลงผักที่ปลูกไว้ในบ้าน ส่วนขยะมีพิษได้นำไปเก็บรวบรวมไว้ที่ธนาคารขยะแล้วส่งกำจัดต่อไป ส่วนการนำขยะกลับมาใช้ใหม่ของชุมชนบ้านทุ่งศรีนั้นมีการนำขยะกลับมาใช้ใหม่  มีอยู่ ๒ ประเภทหลักๆ คือ ขยะรีไซเคิล เช่น กระป๋อง ขวดพลาสติก กล่องนม นำมาทำเป็นของใช้  ของประดับ อาทิเช่น กระเป๋า ถาดรองแก้ว กรอบรูป ส่วนขยะทั่วไป เช่น ถุงพลาสติก ซองกาแฟ สามารถนำมาทำเป็นกระเป๋าใช้ได้ ตลอดจนนำขยะรีไซเคิลมาดัดแปลงใช้เป็นสิ่งประดิษฐ์ต่างๆ เช่น ทำดอกไม้ ทำเสื่อ เป็นต้น และสามารถนำไปจำหน่ายเป็นรายได้เสริมของชุมชนต่อไป

          ๕) องค์ประกอบปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะ ประกอบด้วย ๓ องค์ประกอบ ซึ่งน้อยกว่าแบบสอบถามที่ใช้ในการวิจัยที่มีทั้งหมด ๔ ด้าน (หรือ ๔ องค์ประกอบ) ซึ่งมีเมื่อพิจารณาน้ำหนักองค์ประกอบตามปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะของชุมชนบ้านทุ่งศรี พบว่า องค์ประกอบของปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะคือ ด้านการทิ้งขยะ โดยมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบ ๒.๗๕ จำนวน ๔ ข้อ รองลงมาคือ ด้านการนำขยะกลับมาใช้ใหม่ โดยมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบ ๒.๙๓ จำนวน ๔ ข้อ และด้านการเก็บรวบรวมขยะ โดยมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบ ๒.๑๒ จำนวน ๓ ข้อ ตามลำดับ ดังนั้นองค์ประกอบปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบสุขภาวะ เมื่อวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์องค์ประกอบ พบว่า องค์ประกอบของปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการขยะแบบ       สุขภาวะคือ ด้านการทิ้งขยะ ด้านการนำขยะกลับมาใช้ใหม่ และด้านการเก็บรวบรวมขยะ ตามลำดับ


Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2018 Journal of Graduate Review MCU Phrae Campus

Mahachulalongkornrajavidyalaya University Phrae Campus
111 Moo.5 Bannongha Maekummee Sub-District
Muang District, Phrae Province, Thailand 54000
Tel. +66-5464-6273, Fax. +66-5464-6585
Email:fm100mcuphrae@gmail.com

http://www.phrae.mcu.ac.th/2017/journal