วิเคราะห์รูปแบบการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ-สังคม : กรณีศึกษากูฏทันตสูตร

Abstract

บทคัดย่อ

          บทความนี้เป็นการนำเสนอผลการศึกษาจากการวิจัย “วิเคราะห์รูปแบบการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ-สังคม : กรณีศึกษากูฏทันตสูตร” โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ-สังคมไทยในปัจจุบัน 2) เพื่อศึกษาสาระสำคัญของการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ-สังคมที่ปรากฏในกูฏทันตสูตร และ 3) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ-สังคม : กรณีศึกษากูฏทันตสูตร เป็นการศึกษาวิจัยเชิงเอกสาร โดยการรวบรวมข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา บทความวิชาการ เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แล้วนำมาสรุปเรียบเรียงเพื่อนำเสนอข้อมูล

          ผลการศึกษาพบว่า

          1. แนวคิดในการแก้ปัญาด้านเศรษฐกิจ-สังคมของไทยในปัจจุบัน คือ การนำพาประเทศไทยไปสู่ประเทศไทยเป็นประเทศที่พัฒนาแล้วในศตวรรษที่ 21 ซึ่งประเด็นที่สำคัญสำหรับงานวิจัยนี้อยู่ที่การกำหนดนโยบาย ได้แก่ ส่วนที่ 1 การแก้ไขปัญหาในการดํารงชีวิตของประชาชน รัฐบาลมุ่งมั่นที่จะยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน รูปธรรมของนโยบาย ประกอบด้วย ลดข้อจํากัดในการประกอบอาชีพ ส่วนที่ 2 การปรับปรุงระบบสวัสดิการและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ทั้งสองส่วนถือว่าอยู่ในหมวดเศรษฐกิจและสังคมด้านการยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน

          2. สาระสำคัญของการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ-สังคมที่ปรากฏในกูฏทันตสูตร คือ รูปแบบการพัฒนาที่ยั่งยืน 2 แบบ ได้แก่ การพัฒนาคนและการพัฒนาบ้านเมือง การพัฒนาคน คือพัฒนาให้มีศีลและปัญญา ส่วนการพัฒนาบ้านเมือง คือ พัฒนาทางเศรษฐกิจ ได้แก่ หลักการปราบโจรผู้ร้าย 3 ประการ ซึ่งผู้วิจัยนำมาเป็นประเด็นในการวิเคราะห์รูปแบบการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ-สังคม

          3. รูปแบบการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ-สังคม กรณีศึกษากูฏทันตสูตรมี 5 ประเด็น คือ 1) การส่งเสริมอาชีพแก่กลุ่มชนระดับล่าง 3 กลุ่ม เป็นการสร้างรากฐานด้านเศรษฐกิจชุมชนให้เข้มแข็ง 2) การขอความร่วมมือจากกลุ่มชนระดับบน 4 กลุ่มนั้น เป็นการสร้างความมั่นคงด้านเศรษฐกิจชุมชนให้เข้มแข็ง 3) การตรวจสอบคุณสมบัติของผู้นำและผู้ดำเนินโครงการ เป็นการสร้างสรรค์สังคมแห่งความสามัคคี 4) การไม่ให้เสียดายทรัพย์ในการทำทาน เป็นการสร้างสรรค์สังคมแห่งบุญกุศลโดยให้ผู้นำปฏิบัติตามหลักบุญ และกุศล 5) การให้ทานโดยไม่เลือกหน้า เป็นการสร้างสรรค์สังคมแห่งการเอื้อเฟื้อ แบบไม่เลือกที่รักมักที่ชัง มาเป็นเครื่องมือในการเชื่อมประสานคนในชุมชน ส่วนผลการวิเคราะห์รูปแบบการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ-สังคมของไทยตามแนวกูฏทันตสูตร พบว่า มีความสอดคล้องกันใน 2 ประเด็น คือ 1) การแก้ไขปัญหาในการดํารงชีวิตของประชาชน ที่รัฐบาลมุ่งมั่นที่จะยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ได้แก่ การลดข้อจํากัดในการประกอบอาชีพ ลดหนี้ 3 ส่วน คือ 1. กองทุนหมู่บ้าน 2. กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา 3. หนี้สินนอกระบบ 2) การปรับปรุงระบบสวัสดิการและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน เช่น นโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ จะเห็นได้ว่า สอดคล้องกับรูปแบบในกูฏทันตสูตรที่เป็นการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจมหภาค ด้วยการมอบเงินทุนและปัจจัยเพื่อการประกอบอาชีพ ให้แก่บุคคลที่มีความขยันขันแข็งในอาชีพของตน 3 กลุ่ม คือ กลุ่มเกษตรกร พ่อค้า และข้าราชการ