ศึกษาประเพณีงานศพของชาวไทยพุทธท้องถิ่นอำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา

พระครูโกศล อรรถกิจ, อภิชาต ปัญญาภรณ์

Abstract


การวิจัยเรื่อง “ศึกษาประเพณีงานศพของชาวไทยท้องถิ่น  อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา”  มีวัตถุประสงฆ์ 3 ประการคือ  (1) เพื่อศึกษาประเพณีงานศพของชาวไทยท้องถิ่น    อำเภอสทิงพระ  จังหวัดสงขลา  (2) เพื่อศึกษาปริศนาธรรมที่ปรากฏในประเพณีงานศพของชาวไทยท้องถิ่นอำเภอสทิงพระ  จังหวัดสงขลา   (3) เพื่อวิเคราะห์พัฒนาการเปลี่ยนแปลงของประเพณีงานศพชาวไทยท้องถิ่น  อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา  การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการวิจัยเอกสาร และนำเสนอข้อมูลในรูปแบบการเขียนพรรณนาพร้อมเสนอแนวคิดของผู้วิจัยโดยมุ่งตอบวัตถุประสงค์และปัญหาที่ต้องการทราบ

 

ผลการวิจัยพบว่า

                  1. พิธีการจัดงานศพของประชาชนชาวไทยท้องถิ่น อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา   ได้มีการเปลี่ยนแปลงจากอดีตมาสู่ยุคปัจจุบันที่มีความเจริญของสังคมและค่านิยมของเจ้าภาพเองที่ได้เปลี่ยนไปเพื่อให้การจัดงานศพได้มีความสะดวกและรวดเร็วของงาน ทำให้คนในท้องถิ่นลืมพิธีกรรมเก่าแก่ที่โบราณได้ยึดถือปฏิบัติมาแต่ก็เป็นการประยุกต์งานให้เข้ากับยุคและค่านิยมที่เปลี่ยนไปโดยยังยึดหลักการเอาไว้บางส่วนเพื่อไม่ให้สูญหายไปทั้งหมดในปัจจุบันนี้

       2.  ปริศนาธรรมที่ปรากฏในประเพณีงานศพของชาวไทยท้องถิ่น อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา  พบว่า เป็นปริศนาธรรมที่เกิดจากการปฏิบัติเกี่ยวกับการตายและประเพณีที่เกี่ยวกับการจัดพิธีกรรมงานศพ ซึ่งแต่ละขั้นตอนของการประกอบพิธีกรรมเกี่ยวกับผู้ตายล้วนแต่แฝงไปด้วยปริศนาธรรมทั้งสิ้นสามารถสรุปเกี่ยวกับปริศนาธรรมดังนี้   1. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับพิธีทำศพ    2. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการอาบน้ำศพ   3. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับรดน้ำศพ  4. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการหวีผมศพ       5. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับหีบใส่ศพ  6. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการเบิกโลง   7. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการนุ่งผ้าและสวมเสื้อให้ศพ   8. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการใส่เงินในปากศพ   9. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการมัดศพ (มัดตราสัง)   10.ปริศนาธรรมเกี่ยวกับเครื่องสักการะใส่มือศพ  11. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับปิดหน้าศพ  12.ปริศนาธรรมเกี่ยวกับทำบันได  2-4 ขั้น   13. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับโลงแตก  14.ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการตั้งศพ   15. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการทำโลงศพ  16.ปริศนาธรรมเกี่ยวกับตามไฟปลายเท้าศพ   17. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับสวดหน้าศพ  18. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับวันเผาศพ    19. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการปลงศพ 20. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับประตูป่า  21. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับการต่อยหม้อน้ำและชักฟาก   22.ปริศนาธรรมเกี่ยวกับพระสงฆ์นำหน้าศพ   23. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับชักผ้าบังสุกุล 24. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับทิ้งเบี้ย  32 เบี้ย  25. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับเวียน  3  รอบ   26. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับน้ำมะพร้าวล้างหน้าศพ  27. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับเทียนเผาศพ 28. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับชักฟืน  3 ดุ้น  29. ปริศนาธรรมเกี่ยวกับแปรธาตุ

       3.  พัฒนาการประเพณีงานศพของชาวไทยท้องถิ่น อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลาปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการจัดพิธีกรรมงานศพ  พบว่า  มีสาเหตุมาจากการที่คนในชุมชมเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัวมากขึ้น วิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้เกิดค่านิยมแบบใหม่ที่คำนึงถึงความสะดวกสบายมากกว่าความสามัคคี ส่วนในระดับชุมชนก็มีระบบการรวมกลุ่มเพื่อการจัดสรรผลประโยชน์จากการตายทำให้เกิดเงินทุนหมุนเวียน ประกอบกับระบบการศึกษาที่เจริญขึ้นของพระสงฆ์รวมทั้งบทบาทของผู้นำชุมชนอันมีปัจจัยทางการเมืองเป็นเบื้องหลัง และค่านิยมของเจ้าภาพงานศพที่ต้องการความทัดเทียมกับผู้อื่น จึงส่งผลต่อความเปลี่ยนแปลงที่หลากหลายตามประสบการณ์ที่ได้รับมาของผู้ที่มีหน้าที่ชี้นำชุมชน นอกจากนี้ยังมีปัจจัยภายนอกที่เกิดจากการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมต่างท้องถิ่น และด้วยกระแสของโลกทุนนิยมที่ทำให้เกิดระบบเศรษฐกิจแบบตัวแทน ล้วนแต่เป็นสาเหตุทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงการจัดพิธีศพในชาวไทยท้องถิ่น  อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลาทั้งสิ้น

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


วารสาร มหาจุฬานาครทรรศน์ 

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช 
๓/๓ หมู่ที่ ๕ ตำบลมะม่วงสองต้น อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ๘๐๐๐๐ 

โทร. ๐๗๕-๓๔๐๐๔๒, ๐๘๖-๔๓๔๕๙๐๓

e-mail. tak.punyada@gmail.com

www.jmndnst.com