ศึกษาบทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาสังคมตามแนวพุทธศาสนา : กรณีศึกษาพระครูประภัศรธรรมวิธาน (มิ่ง ปภสฺสโร)

สืบพงษ์ ธรรมชาติ, พระครู อรุณสิงหธรรม

Abstract


วิทยานิพนธ์ เรื่อง “ศึกษาบทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาสังคมตามแนวพุทธศาสนา : กรณีศึกษาพระครูประภัศรธรรมวิธาน (มิ่ง ปภสฺสโร) มีวัตถุประสงค์  1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาสังคมตามแนวพระพุทธศาสนา  2) เพื่อศึกษาแนวคิดการพัฒนาสังคมตามแนวพระพุทธศาสนาของ พระครูประภัศรธรรมวิธาน (มิ่ง  ปภสฺสโร)   3) เพื่อวิเคราะห์บทบาทการพัฒนาสังคมตามแนวพระพุทธศาสนาของพระครูประภัศรธรรมวิธาน (มิ่ง ปภสฺสโร) ผู้วิจัยใช้วิธีการศึกษาจากเอกสารและศึกษาภาคสนามโดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูล 29 รูป/คน จำแนกเป็น พระสังฆาธิการ 15 รูป และปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 14 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา

 

ผลการวิจัยพบว่า

จากการศึกษาพบว่า แนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาสังคมตามแนวพระพุทธศาสนาเน้นที่การพัฒนาคน เพื่อให้คนมีความเข้มแข็งทั้งร่างกาย จิตใจ และปัญญา โดยการประพฤติปฏิบัติอยู่ในศีลธรรมอันดีงาม ดำรงชีวิตอยู่บนรากฐานแห่งสัจจะหรือความจริง ไมหลงงมงาย มีความพอเพียง  รูจักช่วยเหลือตนเอง ให้สามารถพึ่งตนเองได และดำรงชีวิตอย่างมีความสุข หลักธรรมที่นำมาใช้ในการพัฒนาสังคม ไดแก หลักกรรม คือ ความเพียรหรือความพยายาม หลักไตรสิกขา คือ การพัฒนาพฤติกรรม จิตใจ และปัญญาให้ดียิ่งขึ้น หลักอัปปมาทะ คือ การไมรอเวลาและไมประมาท  และหลักอิสรภาพแห่งการพึ่งตนได คือ การพึ่งตนเองและเป็นอิสระ

แนวคิดการพัฒนาสังคมตามแนวพระพุทธศาสนาของ พระครูประภัศรธรรมวิธาน (มิ่ง  ปภสฺสโร) ท่านมีความเมตตาอนุเคราะห์ประชาชนที่เอื้ออำนวยตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.  2535 ทั้ง 6 ประการ คือ 1) การปกครอง  การจัดระบบความเป็นอยู่ของหมู่สงฆ์ ให้อยู่ในพระธรรมวินัย  ระเบียบของวัด  อาณัติและกฎหมายของคณะสงฆ์  2) การเผยแผ่พระพุทธศาสนา  เน้นการอบรม   สั่งสอนทางธรรม  เพื่อแสดงเมตตาอนุเคราะห์ต่อชาวโลกทั้งปวง 3) การสาธารณูปการที่เกื้อกูลต่อบำเพ็ญสาธารณะประโยชน์ การพัฒนาสังคมในด้านต่าง ๆ  4) การศึกษาสงเคราะห์  แก่เยาวชนในระดับก่อนวัยเรียน และมอบทุนส่งเสริมให้ศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น 5) การศาสนสถาน โดยการให้จัดการศึกษาด้านวิชาการด้านพระปริยัติธรรมให้แก่พระสงฆ์สามเณรภายในวัด  และ 6) การสาธารณสงเคราะห์  คือ  กระบวนการสงเคราะห์ประชาชนผู้ประสบภัยพิบัติจากวินาศภัย  อุบัติภัย  และสาธารณภัยต่างๆ  โดยท่านมีวิธีคิดและกระบวนการพัฒนาสังคม โดยใช้หลัก 8  ส. ได้แก่  1) ส.  สงฆ์  คือ  การพัฒนาพระสงฆ์และสามเณรภายในวัด  และในเจตปกครองของตนให้มีปริมาณและมีคุณภาพ  2) ส. สัตบุรุษ  คือ  การระดมกำลังพัฒนาคุณภาพชีวิตของสัตบุรุษ คือ ประชาชนรอบ ๆ วัดให้มีจิตใจสำนึกที่ดีง่ายรู้จักคิด รู้จักทำ  รู้จักแก้ปัญหา รู้จักรับผิดชอบต่อพระพุทธศาสนาร่วมกับพระสงฆ์และสามเณร   3) ส. เสนาสนะ  พัฒนาให้วัดทั้งในส่วนศาสนสถาน  และศาสนวัตถุให้เป็นวัดเป็นอาวาส  มีเขตพุทธวาส ธรรมาวาส  และสังฆาวาส เป็นต้น  4) ส. สมบัติวัด  คือ การพัฒนาการเก็บรักษา การใช้สอยและการจำหน่ายทรัพย์สินต่าง ๆ ของวัด  ให้มีการจัดทำหลักฐาน การบัญชีที่ดิน  ทรัพย์สินเงินทองให้ถูกต้องชัดเจน   5) ส. สมณธรรม  คือ การจัดให้วัดมีกิจวัตร  กิจกรรม  และพิธีกรรมที่เกื้อหนุนในการประพฤติวัตรปฏิบัติ  เช่น การศึกษาพระธรรมวินัย  ทำวัตรสวดมนต์เช้าเย็น ลงพระอุโบสถ  แสดงอาบัติชำระศิลาจารวัตร ให้หมดจด  อยู่กลดปฏิบัติธรรมเจริญสมาธิภาวนา ทำให้จิตใจสงบ  เข้าพบรับโอวาทและปฏิบัติบำรุงพระอุปัชฌาย์อาจารย์  ออกบิณฑบาต ปัดกวาดวัดให้ร่มรื่นสมกับรมณีย์สถานแหล่งปลูกฝังความดีของประชาชน  6) ส. สังฆาธิการ  คือ การพัฒนางานคณะสงฆ์  โดยช่วยกันรับทราบและรับผิดชอบ  จัดให้วัดเสนองานนโยบายของทางรัฐบาลและคณะสงฆ์ ทั้งการปกครอง การศาสนศึกษา การสาธารณูปการ  การเผยแผ่  การศึกษาสงเคราะห์  และสาธารณสงเคราะห์   7) ส. สวัสดิการ  คือ  การจัดให้วัดระดมทุน จัดตั้งกองทุนหรือมูลนิธิสงเคราะห์พระสงฆ์  สามเณรภายในวัดให้ได้รับความสะดวกสบายตามสมควร  ร่วมสนับสนุนกิจการสังคมสงเคราะห์ของภาครัฐและเอกชนด้วยความเต็มใจในทุกกรณี และ 8) ส.  สาธารณสงเคราะห์  คือ การพัฒนาการสงคมสงเคราะห์ในส่วนของพระสงฆ์และร่วมรับสนองนโยบายของรัฐบาล ด้วยการช่วยรณรงค์คุณภาพชีวิต พิชิตปัญหาความยากจน  ความเจ็บใช้ความไม่รู้และให้การสงเคราะห์ประชาชนในอุบัติภัย วินาศภัย และสาธารณภัยต่างๆ


Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


วารสาร มหาจุฬานาครทรรศน์ 

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช 
๓/๓ หมู่ที่ ๕ ตำบลมะม่วงสองต้น อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ๘๐๐๐๐ 

โทร. ๐๗๕-๓๔๐๐๔๒, ๐๘๖-๔๓๔๕๙๐๓

e-mail. tak.punyada@gmail.com

www.jmndnst.com